Begin jaren ’90 kwam ik voor het eerst in Toscane. Ik ging er een week op bezoek bij een Oostenrijkse wijnvriendin, die verliefd was geworden op een Italiaanse oenoloog in de Chianti Classico-regio. Die week stond in het teken van bijzondere proeverijen, heerlijk puur eten en een klassiek concert in de tuin van het palazzo van een bevriende wijnmaker. Reden genoeg om terug te blijven komen.
Sindsdien ben ik, zowel privé als zakelijk en tijdens wijnreizen, regelmatig teruggekeerd naar dit wonderschone gebied. Ongeveer tien jaar geleden bezocht ik samen met een collega Villa Calcinaia, een grote naam in Greve. Tijdens mijn tijd bij Verbunt had ik al met dit huis gewerkt en daar altijd een goed gevoel aan overgehouden. Het is een bijzonder landgoed dat al vijf eeuwen in handen is van dezelfde familie.
Onlangs kwam ik Villa Calcinaia opnieuw tegen tijdens een overzichtsproeverij op de ProWein. Wederom was ik positief verrast door de kwaliteit en de verteerbaarheid van de wijn. Dat was voor mij de aanleiding om deze op te nemen in de zomerselectie. Uiteindelijk heb ik gekozen voor twee wijnen: de elegante, lichte Cappone (van 25 jaar oude stokken) en de beroemde Villa Calcinaia (van 50 tot 60 jaar oude stokken).
Chianti Classico
Chianti Classico ligt tussen Florence en Siena en geldt als het oorspronkelijke hart van de Chianti-regio. Het heeft een DOCG-status met relatief strenge regels: de wijnen moeten voor het overgrote deel bestaan uit Sangiovese, aangevuld met een klein percentage andere toegestane druivenrassen. Wat Chianti Classico onderscheidt, is vooral de combinatie van hoogte, bodems en microklimaat. Wijngaarden liggen vaak tussen 250 en 600 meter, wat zorgt voor duidelijke temperatuurverschillen tussen dag en nacht. Dat vertaalt zich in wijnen met frisse zuren, een zekere strakheid en een relatief bescheiden alcoholniveau, zeker in vergelijking met veel andere Toscaanse rode wijnen.
De bodems variëren, maar twee types domineren: galestro (schistachtige klei) en alberese (kalksteen). Samen geven ze structuur en een zekere mineraliteit. Om de herkomst verder te preciseren, zijn in 2021 elf subzones, de zogenaamde UGA’s officieel ingevoerd. UGA staat voor Unità Geografiche Aggiuntive (Aanvullende Geografische Eenheden). Dit systeem is in 2021 officieel goedgekeurd om de diversiteit binnen het Chianti Classico-gebied beter in kaart te brengen. Het verdeelt de regio in specifieke subzones, waardoor producenten de naam van hun specifieke dorp of gebied op het etiket mogen zetten. Greve is een van de UGA’s. Greve is tevens beroemd om het jaarlijkse Expo Chianti Classico-wijnfestival in september.
Gallo Nero
Je kunt een Chianti Classico herkennen aan het label met de ‘Gallo Nero’ (zwarte haan). Dit symbool heeft te maken met een historische legende. Vanwege de machtsstrijd tussen de republiek van Florence en Siena was er veel discussie over het grondgebied. Om te bepalen waar de grens zou komen te leggen werd afgesproken dat, zodra de haan bij het ochtendgloren zou kraaien, uit beide steden een ruiter zou vertrekken. De plek waar ze elkaar zouden tegenkomen, zou de grens vormen. De Florentijnen kozen voor een gallo nero (zwarte haan), terwijl hun rivalen uit Siena kozen voor een witte haan. De zwarte haan werd echter opgesloten in een donker hok en werd halverwege de nacht vrijgelaten. Het beest begon meteen te kraaien. De ruiter uit Florence vertrok dus beduidend vroeger dan zijn rivaal uit Siena. Op nog geen 12 kilometer van Siena troffen de beide ruiters elkaar en viel vrijwel het gehele grondgebied van de Chianti Classico onder het gezag van Florence.
Villa Calcinaia
Villa Calcinaia ligt verscholen in de glooiende heuvels van Greve in Chianti en is een van de historische landgoederen van Chianti Classico. Het landgoed is al sinds 1524 in handen van de adelijke familie Capponi.
Het landgoed ligt aan de linkeroever van de rivier de Greve, in een van de meest karaktervolle delen van de Chianti Classico. Tegenwoordig wordt Villa Calcinaia geleid door Conte Sebastiano Capponi, die sinds de jaren ’90 verantwoordelijk is voor zowel het domein als de wijnproductie. Onder zijn leiding is sterk ingezet op kwaliteit, modernisering en vooral biologische wijnbouw, die sinds 2000 officieel gecertificeerd is.
Het domein omvat circa 200 hectare, waarvan zo’n 31 hectare beplant is met wijnstokken, aangevuld met olijfgaarden en bosgebied. De wijngaarden liggen verspreid over verschillende percelen met uiteenlopende expositie en bodemstructuren, wat zorgt voor een grote complexiteit in de wijnen. Villa Calcinaia werkt met zowel oude als jongere aanplant, waarbij de oudste stokken teruggaan tot de jaren ’50. De focus ligt sterk op sangiovese, de ruggengraat van Chianti Classico, aangevuld met traditionele Toscaanse druivenrassen.
Cappone Chianti Classico 2024
De Cappone-lijn is binnen het domein historisch gezien de meer toegankelijke interpretatie van Chianti Classico. De naam verwijst naar de vroege familiegeschiedenis en staat voor wijnen afkomstig van jongere wijngaarden. De wijn is gemaakt van 100% sangiovese, geoogst tussen half september en begin oktober, van gemiddeld 25 jaar oude stokken. Na de gisting rijpt de wijn 18 maanden op cementen tanks. Cappone 2024 toont de moderne stijl van het domein: levendig, fruitgedreven en puur Sangiovese met nadruk op drinkbaarheid en frisheid, maar wel met de herkenbare structuur van Chianti Classico. Het is een wijn die het karakter van het domein toegankelijk maakt zonder zijn identiteit te verliezen. Heerlijk om lichtgekoeld te drinken!
Impressie
Cappone Chianti Classico heeft elegante aroma’s van rode kersen, cranberry’s en mineralen. Zacht, mediumbodied en fruitig, wat de dominante sangiovese-druif weerspiegelt. Dit is een heerlijke en toegankelijke wijn met levendige smaken van rood fruit, zachte tannines en een frisse zuurgraad, waardoor hij uitstekend combineert met diverse lichtere gerechten, pure pizza’s of fijn kalfsvlees.
